Byrddau Llysoedd
Beth yw Byrddau Llysoedd?
Bu i Adrannau 4 a 5 ac Atodlen 1 i'r Ddeddf Llysoedd 2003 wneud darpariaeth i sefydlu Byrddau Llysoedd i weithio mewn partneriaeth gyda Gwasanaeth Llysoedd Ei Mawrhydi er mwyn gweinyddu'r llysoedd yn effeithiol ac effeithlon. Nid yw'r Byrddau Llysoedd yn rheoli na gweinyddu'r llysoedd eu hunain, ond yn rhoi cyngor ac yn gwneud argymhellion adeiladol i feithrin gwelliant yn y gwasanaethau gweinyddol a ddarperir. Ceir 42 o Fyrddau Llysoedd ledled Cymru a Lloegr, un ar gyfer pob ardal weinyddol leol yn seiliedig ar yr ardaloedd cyfiawnder troseddol
Swyddogaeth y Bwrdd Llysoedd yw:
- archwilio, adolygu a gwneud argymhellion am y modd y rhedir y llysoedd yn eu hardal
- ystyried cynlluniau busnes drafft a therfynol.
Mae Byrddau Llysoedd yn cydweithio â Chyfarwyddwr Ardal GLlEM
Gall penderfyniadau am weinyddiaeth llysoedd effeithio ar ystod eang o bobl:
- unigolion neu fudiadau sy'n gysylltiedig ag achosion sifil, teuluol a throseddol,
- barnwyr ac ynadon, bargyfreithwyr, twrneiod ac ymgynghorwyr lleyg.
Swyddogaeth Bwrdd y Llysoedd yw sicrhau y rhedir y llysoedd mewn ffordd sy'n cydnabod eu gwahanol anghenion. Medrant wneud hynny drwy:
- hyrwyddo cyfathrebu effeithiol gan y cyfarwyddwr ardal gyda defnyddwyr y llysoedd a'r gymuned leol;
- sicrhau bod y Cyfarwyddwr Ardal yn cymryd camau i greu perthynas gyda grwpiau rhanddeiliaid;
- sicrhau bod y Cyfarwyddwr Ardal yn ystyried barn defnyddwyr, gan gynnwys canlyniadau arolygon defnyddwyr y llysoedd, a phan fo angen, y cymerir camau i ddarganfod beth yw barn defnyddwyr y llysoedd;
- defnyddio'u cysylltiadau â gwahanol gymunedau i gyfrannu at eu hargymhellion i'r Cyfarwyddwr Ardal;
- cynnal o leiaf un cyfarfod agored y flwyddyn; gwneud i'r cyhoedd a grwpiau deimlo eu bod yn cael croeso yn y cyfarfodydd agored, gwahodd pobl i fod yn bresennol mewn cyfarfodydd i glywed eu barn ar faterion penodol.
Swyddogaeth ymgynghorol sydd i Fyrddau Llysoedd, nid ydynt yn rhedeg y llysoedd eu hunain. Maent yn rhoi eu barn, yn cynnig cyngor ac yn gwneud argymhellion adeiladol i alluogi'r asiantaeth i wella'r gwasanaeth a ddarperir ganddi yn yr ardal leol. Nid oes gan y Byrddau Llysoedd unrhyw gyfrifoldebau mewn perthynas â gwaith y farnwriaeth ac y mae holl aelodau'r Byrddau Llysoedd yn parchu a chefnogi annibyniaeth y farnwriaeth. Yn hytrach, maent yn cynnig cyfle i bobl leol gyfrannu at benderfyniadau megis:
- lleoliad llysoedd;
- sut y gellir gwella'r gwasanaeth i gwsmeriaid;
- sut y gellir gwneud y defnydd gorau o adnoddau i gyflwyno gwasanaeth o ansawdd uchel ar draws yr awdurdodaethau: sifil, troseddol a theulu.
Bydd pob Bwrdd Llysoedd yn cyfarfod bedair gwaith y flwyddyn, gan ganiatáu iddynt gymryd golwg gyffredinol ar weinyddiaeth y llysoedd yn eu hardal. Maent yn cyfarfod gyda'r Cyfarwyddwr Ardal, sy'n darparu papurau i'w hystyried gan aelodau'r Bwrdd Llysoedd. Ceir Cyfarwyddyd Statudol i'w cynorthwyo i gyflawni'u swyddogaeth yn llawn ac mae'r Rheoliadau Byrddau Llysoedd (Penodiadau a Gweithdrefn) 2004 yn nodi rhai o'r gweithdrefnau allweddol a ddilynir gan y Byrddau.
Aelodaeth
Mae pob Bwrdd Llysoedd yn cynnwys aelodau o wahanol gymunedau ac o gefndiroedd amrywiol o fewn ardal y Bwrdd Llysoedd, ac yn edrych ar draws yr awdurdodaethau sifil, teulu a throseddol. Mae pob aelod o'r Byrddau Llysoedd wedi ymroi i wella'r ffordd y mae'r system llysoedd yn gweithio yn eu hardal.
Rhaid i bob Bwrdd Llysoedd fod ag o leiaf saith o aelodau:
- un barnwr
- dau ynad o ardal y Bwrdd Llysoedd
- dau berson gyda gwybodaeth a phrofiad o'r llysoedd yn yr ardal leol
- dau berson sy'n cynrychioli'r bobl sy'n byw yn ardal y Bwrdd Llysoedd.
